วันจันทร์ที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565

ประเพณีห่มผ้าพระธาตม่อนหินขาว

ประเพณีห่มผ้าพระธาตุม่อนหินขาว

        ชาวตำบลทุ่งรวงทองได้จัดงานประเพณีห่มผ้าพระธาตุ ตักบาตรเทโวโรหณะขึ้น เพื่อเป็นการสืบสานจารีตประเพณีที่ถือปฏิบัติมาสืบต่อกันมา ประเพณีแห่ผ้าห่มพระธาตุ ตักบาตรเทโวโรหณะ ที่วัดพระธาตุม่อนหินขาว เป็นประเพณีที่ชาวบ้านยึดถือปฏิบัติสืบต่อกันมาช้านาน โดยยึดถือความเชื่อของพุทธศาสนิกชนว่า เป็นที่พระพุทธองค์เสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ หลังจากเทศนาพระธรรมปิฎกโปรดพุทธมารดา ซึ่งตอนนั้นมีเทวบุตร เทวธิดา ตลอดชาวบ้านที่ศรัทธาเลื่อมใสพากันมาต้อนรับพระพุทธองค์ ด้วยเหตุนี้ทางตำบลทุ่งรวงทองจึงได้จำลองเหตุการณ์วันนั้นให้พระภิกษุ สามเณรเดินลงจากวัดซึ่งอยู่บนเขาออกบิณฑบาตตามความยาวของพญานาคลงสู่พื้นล่าง จำนวน 176 ขั้น ระยะทางกว่า 700 เมตร โดยมีผู้ทำหน้าที่เป็นพราหมณ์เป่าสังข์อยู่หน้าขบวน จากนั้นตามด้วยขบวนนางฟ้า เทวดา และชาวบ้านเดินเป็นแถวลดหลั่นกันมา ก่อนที่จะสิ้นสุดตรงถนนทางขึ้นวัดพระธาตุม่อนหินขาว อ่านเพิ่มเติม

วัดทุ่งรวงทอง

วัดทุ่งรวงทอง

        เป็นวัดโบราณแห่งหนึ่งที่มีอายุร่วม 1,000ปีได้มีการสร้างอุโบสถขึ้นมาใหม่ เป็นแบบศิลปะล้านนาประยุกต์ โดยมีรูปปั้นพญานาคเป็นกำแพงล้อมรอบอุโบสถอย่างสวยงามซึ่งรูปปั้นพญานาคมีชื่อว่า ปู่ศรีสุทโธ ย่าศรีปทุมมา สำหรับอุโบสถมหาอุตม์ มีขนาดกว้าง 6 เมตร ยาว 18 เมตร สูง 10 เมตร มีพระประธาน พระพุทธมงคลนรสีห์ ขนาดสูง 1.32 เมตร หน้าตักกว้าง 39 นิ้ว ฐานบัวสูง 50 เซนติเมตร

        ซึ่งพระพุทธรูปองค์นี้แกะสลักมาจากหินเขียวในลำน้ำโขง ผู้มีจิตศรัทธานำมาถวาย ประดิษฐานในอุโบสถ ส่วนรูปปั้นพญานาคปู่ศรีสุทโธ ย่าศรีปทุมมา ที่ล้อมรอบกำแพงแก้ว มีขนาดลำตัวยาว 60 เมตร เส้นรอบวง 60 เซนติเมตร เศียรสูง 4 เมตร มีลูกแก้วประดับตามแนวกำแพงและตามแนวลำตัวรูปปั้นพญานาคจำนวนหลายพันลูก ทั้งลูกเล็ก-ลูกใหญ่ ท่ามกลางลำตัวพญานาคที่เป็นสีขาวสวยงาม ส่วนรูปปั้นพญานาคปู่ศรีสุทโธ ย่าศรีปทุมมา ที่ล้อมรอบกำแพงแก้วมีขนาดลำตัวยาว 60 เมตร เส้นรอบวง 60 เซนติเมตร เศียรสูง 4 เมตร และมีลูกแก้วประดับตามแนวกำแพงและตามแนวลำตัวรูปปั้นพญานาคจำนวนหลายพันลูก ทั้งลูกเล็ก ลูกใหญ่ กลางลำตัวพญานาคที่เป็นสีขาว อย่างสวยงาม อ่านเพิ่มเติม

วัดพระธาตุม่อนหินขาว

พระธาตุม่อนหินขาว  

        พระธาตุม่อนหินขาว บ้านห้วยไคร้ ตำบลทุ่งรวงทอง อำเภอจุน จังหวัดพะเยา เดิมเป็นพระธาตุร้างตั้งอยู่บนดอยสูงลูกเดียว โดยบริเวณดอยมีซากเจดีย์ ผุพังอยู่จำนวน 5 องค์ มีตั้งไว้และวัชพืชขึ้นปกคลุมอยู่ ตามตำนานความเป็นมาของพระธาตุม่อนหินขาว นั้นน้อยคนจะรู้ และเข้าใจความเป็นมา ในยุคสมัยที่เชียงแสนเจริญรุ่งเรือง เมืองลอเป็นอีกเมืองหนึ่งที่สำคัญและเจริญรุ่งเรืองอีกเมืองหนึ่ง ครั้งนั้นที่เมืองลอได้สร้างพระธาตุเจดีย์องค์ใหญ่ขึ้น (ไม่ทราบ พ.ศ) ครั้งนั้นเจ้าเมืองต่างๆ ที่เป็นมิตรต่อเมืองลอ ได้นำเครื่องบรรณนาการไปให้เจ้าผู้ครองเมืองลอ และได้มีเจ้าเมืองหนึ่งซึ่งไม่ทราบชื่อผู้ครองเมืองนี้ เป็นผู้หญิงได้นำพระพุทธรูปทองคำ ฉัตรทองคำ ฆ้องทองคำ และของมีค่าอีกจำนวนมากเพื่อจะไปบรรจุในองค์พระธาตุที่เมืองลอ แต่พอเดินทางมาถึงเชิงดอยพระธาตุม่อนหินขาวในปัจจุบัน ได้ทราบว่าทางเมืองลอได้เกิดสงคารมรบกับพม่า พระองค์พร้อมกับทหารและบริวารจึงได้นำพระพุทธรูปทองคำ ฉัตรทองคำ ฆ้องทองคำ และของมีค่าทั้งหมดฝังไว้ในถ้ำ พระองค์ทำศิลาจารึกไว้ 2 หลัก และปักไว้ตรงกลางถ้ำและให้ทหารตั้งปืนใหญ่ไว้ตรงหน้าถ้ำ ลั่นไกยนต์ไว้มีพญานาคเฝ้ารักษาสมบัติภายในถ้ำ และพระองค์พร้อมทหาร บริวารได้ร่วมกันสร้างพระธาตุว้าบนดอย
        เมื่อสร้างพระธาตุเสร็จพระองค์ก็พาทหารไปช่วยเจ้าเมืองลอรบกับพม่า กาลเวลาผ่านไปพระธาตุม่อนหินขาวได้รกร้างเป็นเวลาหลายร้อยปี สิ่งศักดิ์สิทธิทั้งหลายที่รักษาสมบัติเกรงจะมีคนใจบาปเข้ามาขุดเอาของมีค่าจึงปิดปากถ้ำลุล่วงมาถึงปีพุทธศักราช 2466 ครูบาเจ้าศรีวิชัย นักบุญแห่งล้านนาไทยได้มาบูรณะปฏิสังขรณ์ ปูชนียสถานในจังหวัดพะเยา 13 แห่ง ด้วยกัน อ่านเพิ่มเติม

ประเพณีตานก๋วยสลาก (สลากภัตต์)

ประเพณีตานก๋วยสลาก (สลากภัตต์)   

        สลากภัตต์ เป็นศัพท์ในพระวินัยปิฎก เป็นชื่อเรียกวิธีถวายทานแก่พระสงฆ์วิธีหนึ่ง โดยการจับสลากเพื่อแจกภัตตาหารหรือปัจจัยวัตถุที่ได้รับจากผู้ศรัทธาถวาย เพื่ออนุเคราะห์แก่ผู้ศรัทธาที่มีปัจจัยวัตถุจำกัดและไม่สามารถถวายแก่พระสงฆ์ทั้งหมดได้

        ความเป็นมาของประเพณีนี้คือ สมัยหนึ่งครั้งพุทธกาลได้เกิดทุพภิกขภัย ชาวบ้านหาอาหารมาถวายพระได้ยาก จึงทูลพระพุทธเจ้าว่าหากมีอาหารจำนวนน้อยไม่เพียงพอที่จะถวายอาหารแด่ภิกษุได้ครบทุกรูป   จะถวายโดยให้ภิกษุจับสลากจะได้หรือไม่ พระพุทธเจ้าก็ทรงอนุญาต จึงเกิดมีประเพณีถวายอาหารแด่ภิกษุโดยวิธีการจับสลาก กรรมวิธีการจัดทำอาจต่างกันตามท้องถิ่น แต่มีหลักอยู่ที่การถวายโดยให้ภิกษุจับสลากก่อน ภิกษุรูปใดจับสลากได้ของผู้ใดก็รับอาหารจากผู้นั้น บางแห่งนิยมทำในฤดูกาลที่มีผลไม้ดกและสุก นำมาถวายเป็นสลากภัต ที่นิยมทำในท้องถิ่นสระบุรีคือ สานกระจาดใหญ่ด้วยไม้ไผ่ ประดับกระดาษให้สวยงามนำอาหารหรือเครื่องสมณะอุปโภคบริโภคใส่ลงในกระจาดนี้ หากมีฝีมือยิ่งขึ้นไปก็อาจนำไม้ยาวประมาณ ๖ เมตร  มาปักกลางกระจาด ทำเป็นฉัตรหลายชั้นขึ้นไปตกแต่งสวยงาม เมื่อถึงวันงานที่กำหนดก็นำกระจาดหรือต้นสลากนี้ไปรวมกันที่วัด นิมนต์พระมาเทศน์อานิสงส์ จบแล้วกล่าวคำถวายสลากภัตและให้ภิกษุจับสลาก   ภิกษุจับได้สลากของผู้ใดก็ลงไปรับการถวายที่กระจาดหรือต้นสลากของผู้นั้น ให้พรและเจ้าภาพก็กรวดน้ำ ศิษย์วัดก็นำสลากภัตนั้นกลับวัดของตน อ่านเพิ่มเติม

ภูมิปัญญาเกษตรทฤษฎีใหม่และเกษตรผสมผสาน

นางนงคราญ  กันยานะ
ภูมิปัญญาเกษตรทฤษฎีใหม่ การเกษตรแบบผสมผสาน 
หมู่ที่ 2 ตำบลบุญเกิด อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา 56120

        ภูมิปัญญาท้องถิ่น หรือภูมิปัญญาชาวบ้าน คือทุกสิ่งทุกอย่างที่ชาวบ้านคิดขึ้นได้เองและนำมาใช้ในการแก้ปัญหา เป็นเทคนิควิธีเป็นองค์ความรู้ของชาวบ้าน ทั้งทางกว้างและทางลึกที่ชาวบ้านคิดเอง ทำเอง โดยอาศัยศักยภาพที่มีอยู่แก้ปัญหาการดำเนินชีวิตในท้องถิ่นได้อย่างเหมาะสมกับยุคสมัยความเหมือนกันของ เป็นองค์ความรู้ และเทคนิคที่นำมาใช้ในการแก้ปัญหาและการตัดสินใจ ซึ่งได้สืบทอดและเชื่อมโยงมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน ซึ่งในแต่ละท้องถิ่นจะมีภูมิปัญญาที่ไม่เหมือนกัน อ่านเพิ่มเติม

ศูนย์เรียนรู้ชุมชนบ้านร่มโพธิ์งาม

ศูนย์เรียนรู้ชุมชนบ้านร่มโพธิ์งาม
หมู่ที่ 2 ตำบลบุญเกิด อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา        

        ศูนย์เรียนรู้ชุมชนบ้านร่มโพธิ์งาม หมู่ที่ 2 ตำบลบุญเกิด อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา เป็นศูนย์กลางรวบรวมข้อมูลข่าวสารความรู้ของชุมชนที่จะนำไปสู่การส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้สำหรับประชาชน ในชุมชน เป็นแหล่งเสริมสร้างโอกาสในการเรียนรู้ การถ่ายทอด การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ การสืบทอดภูมิปัญญา วัฒนธรรม ค่านิยม และเอกลักษณ์ของชุมชน อีกทั้งเป็นแหล่งบริการชุมชนด้านต่าง ๆ เช่น การจัดกิจกรรมที่สอดคล้องกับความต้องการเรียนรู้ ของชุมชน โดยเน้นการกระบวนการเรียนรู้เพื่อวิถีชีวิตของคนในชุมชน เพื่อให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของสังคม ก่อให้เกิดชุมชนแห่ง เรียนรู้ และมุ่งการพัฒนาแบบพึ่งตนเอง เป็นศูนย์ฯ ของประชาชน ที่ดำเนินการโดยประชาชน และเพื่อประชาชน ที่จะก่อให้เกิดความเข้มแข็งของชุมชนอย่างยั่งยืน

        จัดให้มีกิจกรรมการเรียนรู้ การถ่ายทอด การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ตลอดจนการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและการเรียนรู้ด้านต่าง ๆ ของประชาชนในชุมชนเป็นศูนย์รวมของข้อมูล เช่น ข้อมูล จปฐ. กชช.2ค.แหล่งน้ำ กลุ่มอาชีพ ฯลฯ อ่านเพิ่มเติม

วัดบุญเกิด

พระเจ้า 28 พระองค์ ประดิษฐานพระวิหารวัดบุญเกิด

        วัดบุญเกิด ตำบลบุญเกิด อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา เป็นวัดที่สวยงามแห่งหนึ่งของจังหวัดพะเยาซึ่งเป็นวัดที่ประดิษฐานพระพุทธรูปพระเจ้า 28 พระองค์ ที่มีความสวยงามอลังการ และถือเป็นวัดแห่งเดียวในล้านนา ที่ได้จำลองพระพุทธรูปชื่อดังจากวัดต่างๆทั่วประเทศจำนวน 28 พระองค์ เข้ามาประดิษฐานบริเวณวิหารของวัดที่มีความสวยงามและเหมาะเป็นสถานที่ท่องเที่ยวทำบุญอีกแห่งหนึ่ง ของวัดในจังหวัดพะเยา

        พระเจ้า 28 พระองค์ ที่มีการจำลองจากพระพุทธรูปชื่อดังจากวัดต่างๆทั่วประเทศ ทั้งพระ พุทธชินราช พระแก้วมรกต หลวงพ่อโสธร หลวงพ่อพระใส รวมทั้งพระชื่อดังต่างๆ จากแต่ละวัดในพื้นที่ของประเทศไทยได้ถูกรวบรวมไว้ภายในพระวิหารของวัด เพื่อให้พุทธศาสนิกชนได้เข้าสักการะบูชาซึ่งถือว่าเป็นวัดที่มีพระประธานจำนวนมากที่สุดในล้านนาโดยพระเดชพระคุณพระราชมงคลวิสุทธิ์เจ้าอาวาสวัดบุญเกิด ได้รวบรวมประวัติและศึกษาเกี่ยวกับพระเจ้า 28 พระองค์ ซึ่งปรากฏในบทสวดมนต์และตำราของโยนกเชียงแสน ซึ่งปรากฏในบทสวดมนต์นะโมเม อ่่านเพิ่มเติม

อาชีพทำนา

        ประเทศไทยเป็นพื้นที่ที่เหมาะสมกับการอยู่อาศัยร่วมกับธรรมชาติอย่างเกิดประโยชน์สูงสุด อาชีพเกษตรกรจึงถือเป็นรายได้หลักมาอย่างช้านาน แม้ในปัจจุบันคนรุ่นใหม่จำนวนมากจะเลือกเข้ามามองหางานทำในเมืองหลวงรวมถึงเลือกทำงานประเภทอื่นๆ มากขึ้น แต่เกษตรกรก็ยังถือเป็นหัวใจสำคัญที่ช่วยสร้างผลผลิตให้กับคนไทยและอีกหลายล้านคนบนโลกมีอาหารดีๆ เพื่อดำรงชีวิตอยู่ตลอด 

        ตำบลคือเวียง มีลักษณะภูมิศาสตร์ที่ความเหมาะสมในการทำเกษตรกรรม ซึ่งมีแม่น้ำร่องช้างไหลผ่านประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก ซึ่งเป็นการผลิตแบบรายย่อยครัวเรือน เกษตรกร จำนวนมากถือครองที่ดินขนาดเล็ก เพื่อทำกิน เน้นปลูกพืชเชิงเดี่ยวที่ใช้ระยะเวลาในการเพาะปลูกสั้นเพื่อหารายได้ เช่น การทำนา การทำสวน และการทำไร่ และเลี้ยงสัตว์ไว้เพื่อบริโภค หรือขายเพื่อพอใช้จ่ายในครัวเรือน การเกษตรเป็นงานที่สำคัญมาก เพราะเป็นงานที่สร้างเสริม ความสุขสมบูรณ์ให้กับชุมชน ผลิตผลทางการเกษตรเป็นปัจจัยสนับสนุน ให้เกิดสินค้า อาหาร ผลิตภัณฑ์ อ่านเพิ่มเติม

วันอาทิตย์ที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565

อนุสาวรีย์พระยาลิ้นก่าน

ประวัติพญาลิ้นก่าน

        เจ้าเมืองเวียงห้าวหรือเวียงฮางเป็นเมืองโบราณที่รูปแบบที่แน่นอนตั้งอยู่บนเนินเขาสูงวกวนไปตาภูมิประเทศผังเมือง จะวางตัวไปทาง ทิศตะวันตก – ตะวันออกจดแม่น้ำร่องช้าง พญาลิ้นก่านเป็นเจ้าเมืองเวียงห้าวโดยปรากฏชื่อจากตำนาน พระธาตุแจ้โหว้ แต่งโดย มหาเถรกาลวิชาถวายสังฆราช วัดหลวงราชสัณฐานเมืองพะเยาปีรวายไจ้ จุลศักราช 1088 พ.ศ.2269  เดือน 7 ออก 5 ค่ำ จากการเขียนตำนานย้อนหลังไป เกือบ 300 ปี  

        และตำนานจ้างปู่ก่ำงาเขียว(เขียนโดยท่านเจ้าคุณพระมงคลวัฒน์ เจ้าอาวาสวัดบุญเกิด) ท่านจะอาศัยการจดจำและคลาดเคลื่อนจากประวัติการทำศึก สงครามของเมืองนันทบุรี (เมืองน่าน) กับเมืองภูกามยาว (เมืองพะเยา)    โดยมีเวียงห้าวเป็นเมืองหน้าด่าน หรือเมืองกันชนของเมืองภูกามยาว สันนิษฐานการเดินทัพของ เจ้าเมืองน่านผ่านทางสองสบ (ปางงุ้น) ตลอดเส้นทางลำน้ำร่องช้าง อ่านเพิ่มเติม

วัดพระธาตุ แจโว


ปู่แจ ย่าโว ผู้สร้างพระธาตุแจโว

        มีตำนานกล่าวว่า ปู่แจ และ ย่าโว เป็นผู้สร้างพระธาตุเจดีย์องค์นี้ขึ้นเพื่อบรรจุพระเกศาธาตุของพระพุทธเจ้า ตามตำนานบอกว่าภายในพระธาตุแจโว มีการบรรจุ  พระเกศาธาตุ ๒ เส้น และพระบรมธาตุส่วนปลายจมูก  ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า องค์พระธาตุเจดีย์เป็นสถาปัตยกรรมพื้นเมืองล้านนา ตั้งอยู่บนเนินดิน  พระเจดีย์ตั้งอยู่บนฐานเขียง รูปแปดเหลี่ยม ต่อด้วยฐานปัทม์ย่อมุม จากนั้นเป็นชั้นมาลัยเถา รองรับองค์ระฆังรูปแปดเหลี่ยม บัลลังก์ ปล้องไฉน และปลียอด องค์พระธาตุแจ้โว อ่านเพิ่มเติม

ไม้กวาดดอกหญ้า

        

        ไม้กวาดดอกหญ้า เป็นวัสดุ เครื่องมือเครื่องใช้ ในครัวเรือน ใช้ทำความสะอาดบ้าน บริเวณบ้าน อาคาร สถานที่ต่าง ๆ ในสมัยโบราณ คนในครอบครัว จัดทำขึ้นใช้เฉพาะในครัวเรือนของตนเอง แลกเปลี่ยนกับ เพื่อนบ้าน ในปัจจุบันผลิตขึ้นเพื่อจำหน่ายเป็นอาชีพหลักและอาชีพเสริม ปัจจุบันกำลังได้รับการพัฒนาฝีมือเพิ่มเติม  “ดอกหญ้า” (ก๋ง เป็นชื่อเรียกดอกหญ้าของท้องถิ่นภาคเหนือเรียก) เป็นส่วนที่ใช้กวาด นอกจาก จะทำเป็นไม้กวาดสำหรับกวาดพื้น

        ไม้กวาดดอกหญ้าของชุมชนจะนำดอกหญ้าเกรดเอ มาทำไม้กวาดทำความสะอาดบ้านนอกจากนั้นระยะเวลาการใช้งานของไม้กวาดใช้งานคงทนนอกจากนี้ ไม้กวาด ของกลุ่มเป็นไม้กวาดดอกหญ้า มีหลากหลายขนาดให้เลือก การทำ หัตถกรรมไม้กวาดจากดอกหญ้าของชุมชน ไม้กวาดดอกหญ้า เป็นผลิตภัณฑ์สำหรับทำความสะอาดที่จำเป็นมากในทุกครัวเรือน โดยมักพบใช้มากกว่า 1 ด้าม ในแต่ละครัวเรือน ทั้งนี้ ไม้กวาดดอกหญ้าจะทำได้จากช่อดอกหญ้าตองกง หรือที่เรียก หญ้าไม้กวาด รวมถึงหญ้าชนิดอื่น เช่น อ้อ และแขมหรือแขมใหญ่ ด้วยการนำช่อดอกมาตากให้แห้ง พร้อมสลัดดอกให้ร่วงหมดด้วยเครื่อง ก่อนนำมามัดร้อยให้เป็นผืน และถักติดกับด้ามไม้ไผ่ อ่านเพิ่มเติม

ภูมิปัญญา จักสานผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่

นายประเสริฐ  ตุ่นแจ้ : ภูมิปัญญา จักสานผลิตภัณฑ์ไม้ไผ่

        ภาคเหนือ หรือล้านนาไทย เป็นดินแดนที่มีศิลปวัฒนธรรมเฉพาะถิ่น เป็นของตนเอง เป็นเหตุให้เครื่องจักสานในภาคเหนือ มีเอกลักษณ์ที่แตกต่างไปจากภาคอื่น นอกจากนี้ ภาคเหนือ หรือล้านนาไทย มีสภาพภูมิศาสตร์ ที่แตกต่างไปจากภาคอื่นๆ สภาพการประกอบอาชีพด้านเกษตรกรรม ทำให้ภาคเหนือเป็นแหล่งผลิตเครื่องมือเครื่องใช้จักสานที่สำคัญ นอกจากนี้ ภาคเหนือยังมีวัตถุดิบหลายชนิด ที่นำมาทำเครื่องจักสานได้ เช่น กก แหย่ง ใบลาน และไม้ไผ่ โดยเฉพาะ อย่างยิ่งไม้ไผ่ ซึ่งมีหลายชนิด    ที่ใช้ทำเครื่องจักสานได้ดีการทำเครื่องจักสานพื้นบ้านภาคเหนือ หรือล้านนาไทยนั้น ทำสืบต่อกันมาแต่โบราณ อ่านเพิ่มเติม 

การอ่านค่าว

นายประเวศน์ เจนประชากร (การอ่านค่าว)

        “ค่าว” เป็นชื่อของลักษณะการเรียบเรียงถ้อยคำที่ให้เป็นระเบียบเหมือนห่วงโซ่ คือ มีสัมผัสคล้องจองกันไป ทางภาคเหนือเรียกเชือกเส้นโต ๆ ว่าค่าว หรือเชือกค่าว เพราะลักษณะเป็นค่าวเป็นเครือต่อเนื่องกันลักษณะคล้ายกลอนแปดของภาคกลาง ทั้งในด้านสัมผัสและลีลากลอน ค่าวหรือค่าวซอเป็นวรรณกรรมที่สันนิษฐานว่าเกิดขึ้นในช่วงระหว่าง พ.ศ.2300-2470 เพราะเป็นช่วงที่บ้านเมืองพ้นจากอำนาจการปกครองของพม่า วัฒนธรรมหลายอย่างรวมทั้งวรรณกรรมค่าวจึงได้รับการฟื้นฟูขึ้น ค่าวหรือค่าวซอเป็นวรรณกรรมที่สืบเนื่องมาจากธรรมค่าว โดยธรรมค่าวนั้นแต่งขึ้นเพื่อใช้เทศน์ให้ชาวบ้านฟังที่วัด ผู้ที่ฟังธรรมค่าวก็ได้ข้อคิด ปรัชญาหรือหลักธรรม สำหรับผู้ที่ไม่ได้ฟังธรรมค่าวก็ได้อาศัยฟังค่าวซอแทนเพราะค่าวซอมีเนื้อเรื่องทำนองเดียวกับธรรมค่าว จะต่างกันในรูปแบบของการประพันธ์ เท่านั้น อ่านเพิ่มเติม